تبلیغات
وکالت و مشاوره حقوقی - قانون مدنی باب سوم فصل نوزدهم:هبه در عقود معینه
هیچ کس تنها نیست

قانون مدنی باب سوم فصل نوزدهم:هبه در عقود معینه

تاریخ:جمعه 30 دی 1390-14:24

                                                                     هبه با توضیحات

هبه در لغت به معنای انعام، بخشش، هدیه و صدقه می‌باشد.
در اصطلاح حقوقی نیز عبارت از عقدی است كه به موجب آن یك نفر مالی را مجاناً به شخص دیگری تملیك می‌كند.
تملیك كننده را واهب،‌ طرف دیگر عقد را متهب (یا موهب له) و مالی را كه مورد هبه است، عین موهوبه می‌گویند.
*واهب باید برای معامله و تصرف در مال خود اهلیت داشته باشد و باید مالك ملكی باشد كه هبه می‌كند. متهب نیز باید برای قبول هبه اهلیت داشته باشد. بنابراین صغیر غیر ممیز و مجنون نمی‌توانند متهب باشند. ولی صغیر ممیز و سفیه به علت داشتن قصد انشاء، می‌توانند متهب واقع شوند. و آن را اگر بلا عوض باشد، قبول كنند.
*عین موهوبه: عبارت از مالی است كه از واهب به متهب منتقل می‌شود و این مال می‌تواند دین و منفعت باشد.
 
شرایط صحت و تحقق هبه
1) قبض: «هبه واقع نمی‌شود مگر با قبض متهب و قبضی مؤثر است كه با اذن واهب باشد». (مفاد ماده 798 قانون مدنی)
به عبارت دیگر هبه در زمرۀ عقود معینی قرار دارد كه عقد با صرف تراضی و ایجاب و قبول واقع نمی‌شود و نیاز به قبض و اقباض دارد.
2) معین بودن مورد هبه: برخی فقها هبه كلی را باطل می‌دانند ولی نظر مشهور، صحت آن است.
 

شرط عوض در هبه                                                                                                                                              «هبه می‌تواند معوض باشد و واهب شرط كند كه متهب مالی را به او در مقابل هبه تملیك كند یا عمل مشروعی را مجاناً به جا آورد». (مفاد ماده 801 قانون مدنی)
 
ماهیت هبه
در مورد این‌كه عقد هبه جائز است یا لازم، اختلاف نظر وجود دارد ولی آن‌چه مسلم است، آن است که: «هبه برخلاف عقود جایز با مرگ یكی از طرفین منحل نمی‌شود و حق رجوع واهب از بین می‌رود». (مفاد ماده 805 قانون مدنی)
 
رجوع از هبه، منوط است به بقاء عین موهوبه.«بعد از قبض نیز واهب می‌تواند با بقاء عین موهوبه از هبه رجوع نماید». (مفاد ماده 803قانون مدنی)
 
موارد قابل رجوع نبودن هبه
1) در صورتی‌كه متهب پدر و مادر یا اولاد واهب باشد.
2) در صورتی‌كه هبه معوض بوده و عوض آن هم داده شده باشد.
3) در صورتی‌كه عین موهوبه از ملكیت متهب خارج شده یا متعلق حق غیر واقع شود؛ خواه قهراً، مثل این‌كه متهب به واسطه فلس، محجور شود، خواه اختیاراً، مثل این‌كه عین موهوبه را به رهن داده باشد.
4) در صورتی‌كه در عین موهوبه تغییری حاصل شود. مثل این‌كه در زمین ساختمان، ساخته شود، یا پارچه‌ای، دوخته شود. بنابراین ملاك تغییر عرفی است.
 
شرط حق رجوع در هبه
در این‌كه آیا می‌توان حتی در موارد چهارگانه فوق در عقد هبه شرطی را گنجاند كه حق رجوع برای واهب باشد.اختلاف نظر است، ولی ظاهراً چنین شرطی مخالف ذات عقد نیست و نافذ است.
ماهیت رجوع از هبه
رجوع ایقاع است و با هر لفظ و فعلی واقع می‌شود و برای رجوع باید واهب، قصد داشته باشد.
 
آثار رجوع
1) استرداد مال موهبه؛ مال با همان وضعیتی كه دارد به واهب برمی‌گردد و نقص و عیبی كه در مال ایجاد شده حتی اگر به وسیلۀ متهب باشد، واهب نمی‌تواند، از متهب ارش بخواهد؛ چرا كه مال مجاناً تملیك شده و عیب و نقص در ملكیت متهب حاصل شده است و لذا او ضامن نیست. ولی اگر متهب اقداماتی كرده كه موجب افزایش و زیادتی در سال آینده شده است، متهب به نسبت زیادتی حق مطالبه دارد.
2) نماء متصل و منفصل عین موهوبه: با رجوع از هبه، باید تكلیف منافع مال نیز مشخص شود.«اگر منافع متصل باشد مال واهب و اگر منفصل باشد مال متهب خواهد بود». (مفاد ماده 804قانون مدنی)
 
تفاوت هبه با صدقه«صدقه، تملیك مال است به فقراء به قصد تقرب به خداوند و در صدقه رجوع و اقاله ممكن نیست» (مفاد ماده 807 قانون مدنی)‌
در حالی‌كه در هبه لزوماً‌ قصد تقرب نیست و امكان اقاله و رجوع هست.

 ماده 795- هبه عقدی است که به موجب آن یک نفر مالی را مجاناً به کس دیگری تملیک می‌کند، تملیک‌کننده واهب، طرف دیگر را متهب، مالی را که مورد هبه است عین موهوبه می‌گویند.
  ماده 796- واهب باید برای معامله و تصرف در مال خود اهلیت داشته باشد.
  ماده 797- واهب باید مالک مالی باشد که هبه می‌کند.
  ماده 798- هبه واقع نمی‌شود مگر با قبول و قبض متهب اعم از این که مباشر قبض خود متهب باشد یا وکیل او و قبض بدون اذن واهب اثری ندارد.
  ماده 799- در هبه به صغیر یا مجنون یا سفیه قبض ولی معتبر است.
  ماده 800- در صورتی که عین موهوبه در ید متهب باشد محتاج به قبض نیست.
  ماده 801- هبه ممکن است معوض باشد و بنابراین واهب می‌تواند شرط کند که متهب مالی را به او هبه کند یا عمل مشروعی را مجاناً به جا آورد.
  ماده 802- اگر قبل از قبض، واهب یا متهب فوت کند هبه باطل می‌شود.
  ماده 803- بعد از قبض نیز واهب می‌تواند با بقای عین موهوبه از هبه رجوع کند مگر در موارد ذیل:
 1- در صورتی که متهب پدر یا مادر و یا اولاد واهب باشد؛
2- در صورتی که هبه معوض بوده و عوض هم داده شده باشد؛
 3- در صورتی که عین موهوبه از ملکیت متهب خارج شده یا متعلق حق غیر واقع شود خواه قهراً مثل این که متهب به واسطه‌ی فلس محجور شود خواه اختیاراً مثل این که عین موهوبه به رهن داده شود؛
 4- در صورتی که در عین موهوبه تغییری حاصل شود.
  ماده 804- در صورت رجوع واهب نماات عین موهوبه اگر متصل باشد مال واهب و اگر منفصل باشد مال متهب خواهد بود.
  ماده 805- بعد از فوت واهب یا متهب رجوع ممکن نیست.
  ماده 806- هر گاه داین طلب خود را به مدیون ببخشد حق رجوع ندارد.
  ماده 807- اگر کسی مالی را به عنوان صدقه به دیگری بدهد حق رجوع ندارد.



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
best psychic medium
چهارشنبه 10 آبان 1396 17:41
من مطمئن نیستم که شما اطلاعات خود را دریافت می کنید، اما موضوع خوب است.
من نیاز به صرف وقت برای یادگیری بیشتر و یا درک بیشتر.
با تشکر از اطلاعات عالی من به دنبال این اطلاعات بودم
برای ماموریت من
feet complaints
شنبه 18 شهریور 1396 08:43
Greetings! I know this is somewhat off topic but I was wondering which blog platform are you using for this site?

I'm getting fed up of Wordpress because I've had problems with hackers and
I'm looking at alternatives for another platform.
I would be fantastic if you could point me in the direction of a good platform.
Ernestine
دوشنبه 16 مرداد 1396 17:42
First off I would like to say awesome blog! I had a quick question in which I'd
like to ask if you do not mind. I was interested
to find out how you center yourself and clear your thoughts before writing.

I have had a difficult time clearing my mind in getting
my ideas out there. I do take pleasure in writing however it just seems like the first 10 to 15 minutes
tend to be wasted just trying to figure out how to begin. Any recommendations or tips?
Many thanks!
Foot Complaints
دوشنبه 16 مرداد 1396 14:58
What's up, the whole thing is going nicely here and ofcourse every one is sharing facts, that's truly excellent, keep up writing.
What causes pain in the back of the heel?
جمعه 13 مرداد 1396 11:50
You need to take part in a contest for one of the greatest sites on the internet.
I will highly recommend this web site!
Foot Problems
شنبه 7 مرداد 1396 11:41
Great post. I was checking continuously this blog and I am impressed!

Extremely useful info specifically the last part :) I care for such information much.
I was seeking this particular info for a very long
time. Thank you and good luck.
Delmar
شنبه 23 اردیبهشت 1396 03:04
Hi! I could have sworn I've been to this blog before but
after browsing through some of the articles I realized it's new to me.
Nonetheless, I'm definitely pleased I discovered it and I'll be book-marking
it and checking back regularly!
BHW
پنجشنبه 31 فروردین 1396 11:29
Hi my friend! I wish to say that this post is amazing, nice written and include
approximately all vital infos. I would like to peer more posts like this .
یکشنبه 14 آذر 1395 09:28
سلام وقت بخیر
پدرم در زمان حیات خویش اموال غیرمنقول خودش را بین فرزندانش تقسیم نمود که یکی از برادرانم فوت نموده بود دو فرزند از آن داشت که یک نوشته ای در آن قید نموده زمینی که دارم مال خودم(پدرم)و بنده و برادر دیگرم و همچنین یکی از فرزندان آن برادر مرحوم باشد. آن زمان فرزند دو سال داشت و در زمان فوت پدرم حدودا 16 سال داشت آیا این نوشته هبه محسوب می شود؟ طبق مواد 798 الی 802؟ با تشکر از شما
فرید
جمعه 7 آبان 1395 23:44
سلام پدر بنده یک باب خانه ویک مغازه برای برادرم همچنین 3 تا مغازه برای من به صورت عادی هبه وبخشیده است حالا نامادری ما ادعای 1/8 را دارد وشکایت کرده ایا میتونه هبه عادی ما را پس بگیره در صورتی که سند ثبتی به اسم پدرم هست ویک سالی هست پدر فوت کرده
فردین
پنجشنبه 8 مهر 1395 22:11
با سلام
حدود 70 سال پیش پدر بزرگم زمینی را برای دفن اموات روستا اهدا کرد و این موضوع را جایی ثبت نکرد، اکنون پس از 70 سال با توجه به همجواری گورستان با زمین مدرسه ، اداره آموزش و پروش اقدام به الحاق زمین گورستان به اراضی تحت مالکیت خود نموده و سند اخذ نموده است، حال تکلیف چیست آیا وراث میتوانند رجوع داشته باشندو اعلام شکایت کنند؟ آیا رضایت همه وراث برای وزود شکایت لازم است؟
با تشکر
فردین
پنجشنبه 8 مهر 1395 22:11
با سلام
حدود 70 سال پیش پدر بزرگم زمینی را برای دفن اموات روستا اهدا کرد و این موضوع را جایی ثبت نکرد، اکنون پس از 70 سال با توجه به همجواری گورستان با زمین مدرسه ، اداره آموزش و پروش اقدام به الحاق زمین گورستان به اراضی تحت مالکیت خود نموده و سند اخذ نموده است، حال تکلیف چیست آیا وراث میتوانند رجوع داشته باشندو اعلام شکایت کنند؟ آیا رضایت همه وراث برای وزود شکایت لازم است؟
با تشکر
سه شنبه 14 اردیبهشت 1395 11:32
باسلام پدرم ملکی را در 9سالگی به من هدیه کرد .وبعد از هدیه آن را فروخت ودر زمان فروش ملک هدیه 12سالم بود .وهیچ گونه ملکی هم تحویل اینجانب نداده حالامن ملک فروخته شده توسط پدر رامی توان پس گرفت
سه شنبه 14 اردیبهشت 1395 11:15
باسلام پدرم ملکی را در 9سالگی به من هدیه کرد .وبعد از هدیه آن را فروخت ودر زمان فروش ملک هدیه 12سالم بود .وهیچ گونه ملکی هم تحویل اینجانب نداده حالامن ملک فروخته شده توسط پدر رامی توان پس گرفت
جمعه 21 اسفند 1394 00:41
سوالاتم رو کجا بنویسم
سارا
شنبه 10 بهمن 1394 21:17
با سلام و عرض ادب....
من مقدارى از مهریه خود را صلح نمودم و مابقى را بعد از دو ماه بذل نمودم یعنى چیزى كه در دو سندى كه موجود است اینگونه نوشته شده.....و در حال حاضر هیچگونه مهریه و حق و حقوقى ندارم....از این بخشش حدود یكسال میگذرد به خیال اینكه زندگى بهترى داشته باشم ولیكن روزهاى سختى را میگذرانم....میخواستم بدونم آیا امكان رجوع به هبه براى من امكان پذیر است با توجه به اینكه در آخر متن بخشش نوشته كه من هیچگونه حق و حقوقى در آینده مبنى بر بازگشت ندارن آیا میتونم اقدام به بازگشت مهریه خود كنم؟
ممنون از توجه شما
افشین خضری
سه شنبه 19 آبان 1394 23:51
سلام
با یک دست نویس ما 6 تن برادر و خواهر تنی حق خودمان را در مورد منزل شخصی مرحوم پدرمان به 3 تا از برادر و خواهران ناتنی ک از پدر یکی و از مادر ناتنی میباشیم، هدیه کردیم و شرط گذاشتیم تا مادامی ک بدهی های مرحوم پدرمان داده نشده است،هیچ ارزش قانونی ندارد.
مادر ناتنی و 2برادر خواهر ما را الزام به تنظیم سند نمودند در حالی ک ما ما کفته بودیم دستنویسی ک بین ما بوده فسخ نمودهایم،با این حال در طرح دعوی ما را الزام به تنظیم سند نمودند، آیا ما میتوانیم هدیه را برگردانیم
مریم ح
دوشنبه 13 مهر 1394 08:38
مریم هستم مدت نه ماه هست که عقدم الان میخوام از همسرم جدا بشم ایا طلاهایی که سر سفره عقد بهم هدیه دادن باید بهشون پس بدم؟اگر گفتن طلاق نمیدم تا طلاها برگردونی تکلیف چیست؟
فرید
چهارشنبه 14 مرداد 1394 13:06
ا-ایا پدر بزرگ بعد از هبه به نوه هایش وقبض نوه ها یک هفته بعد میتواند به ان رجوع کند2-ایا بعد از فوت پدر بزرگ فرزندانش برای هبه به نوه اش میتوانند رجوع کنند3-ایاملکی از پدر بزرگی به نوه هایش هبه گردد بدون دادگاه میتوان خود شخص ملک را تصاحب و فروش کند
مهدی
دوشنبه 5 مرداد 1394 01:11
با عرض سلام
پدرم چند سال پیش یک دستگاه خودروی سواری پژو پارس به بنده هدیه داد و چندین بار هم گفت که برویم و سند اون رو بنامت بزنم اما من رو حساب احترام پدر و پسری اینکار رو نکردم ولی متاسفانه الان مدتی هست که بین ما اختلافاتی بوجود آمده و پدرم از من شکایت کرده که خودرو رو به صورت امانت به بنده سپرده بوده این در صورتی هست که پدر بنده حتی تا بحال یک بار هم سوار اون خودر نشده و حتی بنده تغییراتی نیز در خودر ایجاد کرده ام از جمله رینگ و لاستیک اسپرت ، ارتفاع خودرو ، تعویض چراغهای جلو و عقب ، سیستم صوتی و تصویری ، و حتی شهود زیادی هم دارم که پدرم خودرو رو هدیه داده چون در یک جمع چنین اتفاقی رخ داده ولی بین ما چیزی نوشته نشده و تمام صحبتها شفاهی بوده میخواستم بدونم الان من کاری میتونم بکنم
علی شفیعی
جمعه 12 تیر 1394 09:33
درسال 1379 سه دانگ (نصف) خانه ام را بنام پسرم رسما" انتقال دادم(بخشیدم) . از آنزمان تاکنون پسرم و من و مادرش در این خانه سکونت داریم اکنون پسرم میگوید از زمان واگذاری سه دانگ خانه به من باید اجاره آنرا به من پرداخت کنی .
68 ساله و باز نشسته هستم و با مستمری بازنشستگی هزینه های جاری سه نفرمان را تامین میکنم .
پسرم فارغ التحصیل کارشناسی
دانشگاه آزاد است که هزینه های تحصیل ایشانرا شخصا" تامین کرده ام . آیا میتوانم مالکیت ایشان را باطل کنم ؟
پیشنهاد جنابعالی را میطلبم
سلامت و شاد باشید.
خدانگهدارتان .
nasrin
دوشنبه 21 اردیبهشت 1394 09:59
با سلام
4 تا برادر و خواهر هستیم و مادرم دوست که خونه خودش را به اسم وهبه به من و خواهرم هدیه کنه. و نمی خواهد به برادرانم جیزی بده. ایا مادرم می تونه این کار را انجام بده.
سجاد سا
چهارشنبه 13 اسفند 1393 22:11
سلام پدر طبقه دوم ساختمونش رو به برادرم هبه کرده بود که در آن شرط شده بود تا زمانی که پدرم در قید حیات ست کلیه اختیارات در دست اوست حال برادرم فوت کرده و همسرش می خواهد با قولنامه هبه منزل را به مهریش بردارد و پدرم میخواهد خانه را به فرزند برادرم انتقال دهد قانون‌ می تواند نگذارد همسرش این کار را نکند و خانه را به نوش هبه کند
سجاد سا
چهارشنبه 13 اسفند 1393 22:11
سلام پدر طبقه دوم ساختمونش رو به برادرم هبه کرده بود که در آن شرط شده بود تا زمانی که پدرم در قید حیات ست کلیه اختیارات در دست اوست حال برادرم فوت کرده و همسرش می خواهد با قولنامه هبه منزل را به مهریش بردارد و پدرم میخواهد خانه را به فرزند برادرم انتقال دهد قانون‌ می تواند نگذارد همسرش این کار را نکند و خانه را به نوش هبه کند
سعیدپروین
چهارشنبه 28 آبان 1393 08:33
سلام من دانشجوترم اخذفلسفه بودم انصراف دادم الان پیامنورحقوق میخونم میخام وکیل شم ازالان چیارو بایدبخونم مرسی
شهرام
یکشنبه 25 آبان 1393 21:30
سلام و خسته نباشید
قبل از هر حرفی از سایت خوبتون تشکر میکنم
پدر بنده از ملکی اوقافی که دارای چند واحد مسکونی و تجاری هست یک مغازه خریداری نمود که دارای یک سند مادر میباشد تفکیک نشده ناچارا مبایعه نامه در بنگاه املاک نوشتیم و مالیات ملک را هم پرداخت کرده ایم پدرم میخواهد این ملاک را بصورتی که خریداری نموده ایم به من منتقل کند میخواستم بدانم ما میتونیم از عقد هبه استفاده کنیم که 2 بار بابت این ملک مالیات ندهیم از طرفی عقد هبه به نفع من است ؟
فردا ورثه نمیتونن ادعا کنن یا برم یک مبایعه نامه جدید بنویسم و برم زیر بار مالیات ممنون میشم اگه راهنمائی کنید اگه راه بهتری هم هست با تشکر
مریم
سه شنبه 24 اردیبهشت 1392 11:10
چند ماه گذشته من یک ماشین کارکرده پراید از طریق یک قول نامه دستی به همراه همسرم خریدم وقولنامه به اسم همسرم نوشته شد و فردای آن روز با مراجعه به تعویض پلاک و انجام مراحل قانونی ماشین و تمامی مدارک به اسم من شد . من و همسرم در حال متارکه هستیم و الان همسرم از من شکایت کرده و به استناد به همان قولنامه گفته که ماشین را به من هبه کرده است.سوال من ایت است که آیا ادعای همسرم محکمه پسند است ؟ من باید از چه طریقی از خود دفاع کنم و لایحه ای که می توانم در پرونده بنویسم پیست؟
جواد سامانی
چهارشنبه 4 اردیبهشت 1392 13:19
پدر زن من فوت کرده است و چون زودتر از پدر و مادر خود فوت شده بوده ثلث اموالش به پدر و مادرش میرسد اما پدر و مادر آن مرحوم آن ثلث اموال را به نوه های خود هبه کرده و فوت می کنند پدر خانم من 4 برادر داشته که سه نفر از آن ها و نیز تعدادی از معتمدین شهر و نیز شورای شهر بر این هبه صحه گذاشته و در دفتر خانه رسمی پای هبه را امضا کرده اند تنها یکی از برادرانش که مدت 14 سال با او قهر بوده و حتی در زمان مرگش هم با او قهر بوده ادعا کرده که برادرانش پدر را برای هبه فریب داده اند و پدر و مادرش در پبری و دم مرگ بوده و اختیار هبه نداشتند و حالا شکایت کرده و سهم الارث خود را از اموال پدر خانم من می خواهد آیا با وجود شواهد امضا کننده و هبه می تواند چنین کاری را انجام دهد
با تشکر
میر اسماعیل نبوی آزاد
سه شنبه 24 بهمن 1391 12:43
نصف زمین وخانه مخروبه ای رابصورت مشاعی به مادرم هبه کردم ولی بعداز یک سال از هبه برگشته وسند رسمی وپروانه ساختمان گرفته خانه ساخته ام ولی قبض هبه پیش مادرم برعکس قرارمان بدست ورثه افتاد وطلب مال میکنند لطفآ راهنمایمان فرمایید
ابوالفضل
یکشنبه 22 بهمن 1391 13:34
پدرم باغی را که جهت امور تجاری اجاره داده بصورت محضری و داخل سند هبه غیر معوض نموده به بنده که پسر ارشد میباشم .باغ در ید پدر است اجاره نامه هم به نام ایشان ایا بعد از فوت باغ برای اینجانب است و ورثه حق رجوع ندارند یا نیاز به قبض میباشد
با سپس فراوان
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30