تبلیغات
وکالت و مشاوره حقوقی - قانون مدنی باب سوم فصل پانزدهم:حواله در عقود معینه
هیچ کس تنها نیست

قانون مدنی باب سوم فصل پانزدهم:حواله در عقود معینه

تاریخ:سه شنبه 27 دی 1390-17:46

                                      حواله با توضیحات

حواله در لغت از ریشه حول و به معنای انتقال دادن می­باشد.
 * در اصطلاح حقوقی نیز عقدی است كه به موجب آن طلب فردی از ذمّۀ شخص مدیون به ذمه فرد دیگری منتقل می‌شود. مدیون را محیل یا حواله كننده و طلب­كار را محتال و شخص ثالثی كه حواله را می­پذیرد، محال علیه می‌نامند.
 *عقد حواله بین محیل و محتال منعقد ‌شده و با قبول محال علیه (شخص ثالث) تكمیل می‌شود.
«حواله محقق نمی‌شود مگر با رضای محتال و قبول محال علیه». (مفاد ماده 725 قانون مدنی)  
 
ارکان حواله :1) محیل     2) محتال       3) محال علیه
 در عقد حواله محیل به محتال مدیون می­گردد؛ در غیر این صورت چنین عقدی حواله نخواهد بود و می‌تواند به عنوان قرارداد خصوصی مطرح شود.
 * البته لازم نیست كه محال علیه نیز به محیل بدهكار باشد، یعنی اگر شخصی به دیگری حواله دهد كه قرض مرا بپرداز، لزوماً او نباید بدهكار باشد تا قزض او را پرداخت کند، بلكه طبق ماده 727 قانون مدنی در این صورت محال‌علیه در حكم ضامن است.
  همچنین لازم نیست كه محال علیه مالدار باشد؛
«در صحت حواله ملائت (مالدار بودن) محال‌علیه شرط نیست ولی اگر هنگام عقد، محتال جاهل بر اعسار محال علیه باشد، حق فسخ خواهد داشت».(مفاد ماده 729 قانون مدنی) 

مورد حواله باید دین و در ذمّه ثابت شده باشد تا بتوان آن را منتقل كرد.
 
ابعاد عقد حواله 1) انتقال دین از ذمّه محیل به محال‌علیه.      2) انتقال طلب محیل از محال‌علیه به محتال.
  اگر محال‌علیه به محیل مدیون نباشد فقط دارای بعد اول خواهد بود.
 
آثار حواله
 1) برائت ذمّۀ محیل (مدیون)؛ بنابراین رابطۀ حقوقی بین مدیون و دائن قطع ‌شده و به جای آن رابطۀ حقوقی میان دائن (محتال) و محال‌علیه ایجاد می‌شود و این عمل با قبول محال‌علیه خواهد بود.

2) اشتغال ذمّه محال‌علیه؛ «پس از تحقق حواله ذمۀ محیل از دینی كه حواله داده بریء و ذمۀ محال‌علیه مشغول می‌شود». (مفاد ماده 730 قانون مدنی)
 از آن­جائی که حواله عقد لازم است، نمی‌توان آن را فسخ كرد مگر این‌كه دلیل قانونی داشته باشد؛ مثل اختیار فسخ محتال به خاطر اعسار (=تنگ­دستی) محال‌علیه در صورت جهل محتال هنگام عقد. یا این‌كه خیار فسخی شرط شده باشد و یا این‌كه به وسیله خیار تخلف از شرط فسخ كنند.

موارد بطلان حواله
  الف) فقدان شرائط اساسی صحت عقد؛ مثل قصد طرفین و فقدان شرائط اساسی ماده 190 قانون مدنی.
  ب) اگر دین موضوع حواله به علتی از بین برود یا این‌كه باطل باشد. چون عقد حواله، دائر مدار دین است.

«اگر بایع مالی را فروخته و به شخص دیگری هم بدهكار باشد و به دائن خود حواله می‌دهد كه ثمن را از مشتری به جای دین خود وصول كند، در این مثال مشتری به بایع بدهكار است و محال علیه واقع می‌شود. و شخص طلب­كار از بایع نیز با قبول حواله محتال واقع می‌شود و بایع نیز محیل است». (مفاد ماده 733 قانون مدنی)  

 با تحقق عقد حواله و قبول آن توسط مشتری دین بایع به مشتری منتقل شده و ذمۀ مشتری از دینی كه بر بایع دارد، برئ می­شود. اگر كشف شود كه بیع باطل است و مشتری دینی بر بایع نداشته است، كشف می‌شود كه حواله هم باطل است؛ چرا كه حواله بدون مورد بوده است

 ماده ۷۲۴- حواله عقدی است که به موجب آن طلب شخصی از ذمه‌ی مدیون به ذمه‌ی شخص ثالثی منتقل می‌گردد. مدیون را محیل، طلبکار را محتال، شخص ثالث را محال‌علیه می‌گویند.
ماده ۷۲۵- حواله محقق نمی‌شود مگر با رضای محتال و قبول محال‌علیه.
ماده ۷۲۶- اگر در مورد حواله، محیل مدیون محتال نباشد احکام حواله در آن جاری نخواهد بود.
ماده ۷۲۷- برای صحت حواله لازم نیست که محال‌علیه مدیون به محیل باشد در این صورت محال‌علیه پس ازقبولی در حکم ضامن است.
ماده ۷۲۸- در صحت حواله، ملائت محال‌علیه شرط نیست.
ماده ۷۲۹- هر گاه در وقت حواله، محال‌علیه معسر بوده و محتال جاهل به اعسار او باشد محتال می‌تواند حواله را فسخ و به محیل رجوع کند.
ماده ۷۳۰- پس از تحقق حواله، ذمه‌ی محیل از دینی که حواله داده بری و ذمه‌ی محال‌علیه مشغول می‌شود.
ماده ۷۳۱- در صورتی که محال‌علیه مدیون محیل نبوده بعد از ادای وجه حواله می‌تواند به همان مقداری که پرداخته است رجوع به محیل نماید.
ماده ۷۳۲- حواله عقدی است لازم و هیچ یک از محیل و محتال و محال‌علیه نمی‌تواند آن را فسخ کند مگر در مورد ماده ۷۲۹ و یا در صورتی که خیار فسخ شرط شده باشد.
ماده ۷۳۳- اگر در بیع، بایع حواله داده باشد که مشتری ثمن را به شخصی بدهد یا مشتری حواله داده باشد که بایع ثمن را از کسی بگیرد و بعد بطلان بیع معلوم گردد حواله باطل می‌شود و اگر محتال ثمن را اخذ کرده باشد باید مسترد دارد ولی اگر بیع به واسطه‌ی فسخ یا اقاله منفسخ شود حواله باطل نبوده لیکن محال‌علیه بری و بایع یامشتری می‌تواند به یکدیگر رجوع کند. مفاد این ماده در مورد سایر تعهدات نیز جاری خواهد بود.



داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
Jerold
دوشنبه 25 اردیبهشت 1396 05:40
Hi colleagues, nice paragraph and good urging commented here, I
am in fact enjoying by these.
Jolie
جمعه 22 اردیبهشت 1396 17:30
I couldn't refrain from commenting. Exceptionally well written!
مهمان
سه شنبه 20 خرداد 1393 20:01
تشکر
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر